Stosunki międzyludzkie w pracy ze sportowcami cz. II

Nadszedł czas na drugą część bardzo ciekawego artykułu e-trenera. Pierwsza część wywołała bardzo pozytywny odzew, mamy nadzieję, że tym razem również każdy znajdzie coś ciekawego dla siebie. Dzisiaj się odrobinę pospieramy...

Przyczyny różnicy zdań, nieporozumień, złych stosunków między ludzkich, wzajemnych pretensji i urazów czy otwartych konfliktów mogą być i bywają przeróżne, np. zawodnik może mieć pretensje, że nie został wystawiony do składu drużyny na najbliższy mecz, ojciec lub matka narzeka, ze trener za mało opiekuje się ich dzieckiem, działacz zgłasza zastrzeżenia do składu, programu, a bywa, że wraz z rodzicami – do sposobu prowadzenia ćwiczenia. Ogólnie można powiedzieć, że konflikty powstają wtedy, kiedy działania niepożądane lub brak działań odpowiednich uniemożliwiają lub utrudniają stosowanie właściwych i pożądanych.

W rozwiązaniu konfliktu nader istotne są następujące czynniki:

· Osiągnięcie osobistych celów, które uważamy za słuszne i pożyteczne;

· Zachowanie dobrych stosunków i wzajemnego rozumienia się z innymi osobami, panowanie nad emocjami;

· Dokładne zrozumienie ich istoty;

· Wykazanie chęci „pokojowego”, rozsądnego konfliktu, przekazanie innej osobie, że się ją stara zrozumieć;

· Zrozumienie poglądów, planów i uczuć osoby, z którą rozmawiamy na sporny temat;

· Staranie się, aby druga osoba nas zrozumiała;

· Włożenie maksimum wysiłku i dobrej woli w znalezienie odpowiedniego rozwiązania trudnej sytuacji.

David Johnson opisuje 5 podstawowych postaw występujących w trakcie rozwiązywania konfliktów:

1. Postawa Żółwia - stosowana, kiedy cele oraz stosunki międzyludzkie nie są bardzo ważne dla jednej ze stron albo dla obu. Trener nie podejmuje konfrontacji ani rozmowy i wycofuje się.
2. Postawa Rekina – Trener bardzo wysoko sobie ceni swoje metody, cele i zadania, a nisko ceni znaczenie stosunków międzyludzkich. Trener o postawie rekina ostro atakuje, krytykuje innych i zawsze chce „postawić na swoim”, nie dba o stosunki międzyludzkie. Postawa ta stanowi zły przykład dla zawodników i innych osób i oczywiście, nie przyczynia się do współpracy i spójności.
3. Postawa Misia Uszatka – trener ceni nade wszystko dobre stosunki z zawodnikami, innymi osobami ze swego otoczenia – trenerami, rodzicami, działaczami, dziennikarzami i dlatego za wszelką cenę unika zdań oraz konfrontacji.
4. Postawa Lisa – Trener, który wysoko sobie ceni zarówno swoje poglądy, cele i zadania, jak i stosunki międzyludzkie. Tacy trenerzy skłonni są do szukania kompromisu i częściowych ustępstw, biorą pod uwagę poglądy i możliwości innych – starają się zachować dobre stosunki międzyludzkie.
5. Postawa Sowy – Trener zarówno ceni swoje cele, zadania , metody i poglądy innych oraz dobre stosunki międzyludzkie. Dlatego stara się działać tak, żeby obie strony mogły w dużej części osiągnąć swoje cele. Taki kompromis sprzyja dobrym stosunkom i dobrej atmosferze.

Z wymienionych postaw – metod postępowania trenera, poza postawą rekina, wszystkie mogą mieć zastosowanie w praktyce i dobry trener powinien je znać. Osobiście myślę, że najbardziej wartościowe i skuteczne są – zależnie od sytuacji – postawa sowy i lisa.

Rozwiązanie sytuacji konfliktowych należy zacząć od konfrontacji, tj. spotkania dwóch osób, które mają odmienne poglądy i postępują w sposób odmienny. Konfrontacja polega na tym, że trener wyjaśnia i uzasadnia swoje poglądy, postulaty, a następnie uważnie wysłuchuje wypowiedzi drugiej strony. Znakomity psycholog, trener i autor Rainer Martens zaleca następujące kolejne stadia postępowania:

1. Zrozumienie wzajemne, na czym polega konflikt. Należy przedstawić swoje poglądy, jasno, logicznie, spokojnie, unikać przejawów emocji i krytykowania drugiej osoby, podkreślając, ze omawiana sprawa to wspólny problem do rozwiązania, dla wspólnego dobra i pożytku, a nie sprawa zwycięstwa lub porażki.

2. Należy wyraźnie podkreślić zamiar i chęci porozumienia, dać do zrozumienia rozmówcy, że zależy nam na rozwiązaniu problemu w sposób twórczy i pożyteczny dla dobra sprawy.

3. Należy starać się zrozumieć poglądy i postawę rozmówcy, a nawet zrozumieć jego uczucia. Tutaj niezmiernie ważna jest umiejętność wysłuchiwania.

4. Należy zachęcać drugą osobę do wspólnego rozwiązania problemu, podkreślając znaczenie i korzyści płynące z rozwiązania konfliktu oraz ujemne skutki przedłużania sytuacji konfliktowej.

5. Należy osiągnąć porozumienie. Stosując wymianę poglądów, przedstawia swoje argumenty, biorąc pod uwagę poglądy rozmówcy można uzyskać porozumienie, które będzie zadowalające dla obu stron i pożyteczne dla dobra sprawy. Trzeba też ustalić sposoby porozumiewania się w przyszłości, aby uniknąć konfliktów.

Niezmiernie ważną sprawą w pracy trenera jest umiejętność porozumienia się i współpraca z rodzicami zawodników. Jest to bardzo ważne we wszystkich etapach szkolenia, ale najważniejsze w etapie pierwszym, kiedy mamy do czynienia z dziećmi i młodzikami. Wzajemne zrozumienie i współpraca trenera z rodzicami ma wiele zalet: ułatwia oddziaływanie wychowawcze na zawodnika, stwarza przyjemną i przyjazną atmosferę w zespole, a przy tym rodzice mogą okazywać wydatną pomoc w załatwianiu różnych spraw organizacyjnych.

Często rodzice, którzy bardzo żywo interesują się losem, postawą i działalnością swojego syna lub córki w klubie sportowym, wskazują rozsądek, chętnie współpracują z trenerami i są bardzo pomocni w budowaniu spójności i twórczej współpracy w zespole.

Istotne, znaczenie, zalecane postawy i sposoby postępowania w stosunku trener-rodzice zawodników można przedstawiać krótko w następujących punktach:

1. Wzajemne zrozumienie się, przepływ informacji oraz współpraca między trenerami a rodzicami zawodników są niezmiernie ważne i mogą wywierać spory wpływ na atmosferę i spójność zespołu, a przez to skuteczność szkolenia i wychowywania, a nawet na wyniki sportowe.

2. Ważnym zadaniem trenera jest nawiązanie i podtrzymywanie dobrych stosunków i współpracy z rodzicami zawodników, uzgodnienie form współpracy, traktowanie, określenie ich roli i sposobów postępowania.

3. Trener nie powinien zapomnieć, że rodzice mają oczywiste, naturalne prawo i obowiązek opiekowania się dziećmi, dbania o ich postawy, zachowania, zdrowie oraz naukę.

4. Porozumienie i współpraca trenera z rodzicami zawodników mogą być bardzo łatwe, owocne, ale też być niezwykle uciążliwe, najeżone trudnościami i konfliktami. Znalezienie języka należy do obydwu stron, ale szczególnie ważna, delikatna w tym zakresie jest postawa, zachowanie trenera. Dlatego łatwiej jest nawiązać porozumienie i współpracę i przyjazny styl kierowania, niż styl skrajnie władczy.

5. Rodzice powinni zrozumieć i doceniać rolę trenera w procesie szkolenia i zdawać sobie sprawę z tego, że trener odpowiada nie tylko za sprawy czysto szkoleniowe, ale również za wychowanie zawodnika.

6. Trener powinien rodzicom przekazywać informacje o rozkładzie zajęć, ćwiczeniach, zawodach, zgrupowaniach oraz od czasu do czasu powinien zarządzać wspólne zebrania trenerów z rodzicami w celu omówienia bieżących spraw szkoleniowych, wychowawczych i organizacyjnych. Rodzice zawodników powinni wiedzieć sporo o głównych celach, o zadaniach sekcji, grupy czy pojedynczych zawodników.

„Starajcie się, aby dozór i wychowanie waszych dzieci powierzone były godnym i światłym nauczycielom”- Rabbi Eliazera

e-trener


Żródła:

Czajkowski Z. [2007] Znaczenie stosunków międzyludzkich w pracy trenera, SW nr 10,

Martens R [2004] Successful Coaching, Human Kinetics.

Skomentuj na forum!